Wyszukaj w treści serwisu:

Informator

Komisji Naukowej Izby Notarialnej w Łodzi

nr 1/2012

(34)

AKTY PRAWNE WCHODZĄCE W ŻYCIE

GRUNTY ANR UTWORZĄ I POWIĘKSZĄ GOSPODARSTWA ROLNE

Z dniem 3 grudnia 2011 roku weszła w życie ustawa z dnia 16 września 2011 roku o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233 poz. 1382).

Ustawa umożliwia wyłączenia za zgodą dzierżawcy 30% użytków rolnych dzierżawionych z Zasobu w celu ich sprzedaży rolnikom powiększającym lub tworzącym gospodarstwo rolne, (przy czym akt ten nakłada obowiązek klauzuli dającej Agencji prawo wypowiedzenia umowy w zakresie 30% powierzchni użytków rolnych będących przedmiotem dzierżawy). Ustawa umożliwi rolnikom powiększanie gospodarstw rolnych z gruntów znajdujących się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa (za wyjątkiem rolników korzystających z pomocy finansowej współfinansowanej lub finansowanej z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - przed zakończeniem realizacji tych programów).

Nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa będą zbywane na preferencyjnych warunkach:

·                rozłożenie ceny sprzedaży na raty, na 15 lat, pod warunkiem wpłaty 10% ceny przed zawarciem umowy sprzedaży,

·                oprocentowanie należności rozłożonej na raty, zgodnie z decyzją Rady z dnia 20 listopada 2009 r. w sprawie przyznania przez władze RP pomocy państwa na zakup nieruchomości rolnych w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. wynosić będzie 2%,

·                sprzedaż nieruchomości bez przetargu, jeżeli może ona poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej stanowiącej własność osoby zainteresowanej zakupem, o ile nie może ona być zagospodarowana samodzielnie.

Nowelizacja ma zapobiegać także bezumownemu użytkowaniu nieruchomości i  Agencja Nieruchomości Rolnych będzie mogła korzystać z danych zgromadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawartych w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności i dochodzić zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości w wysokości stanowiącej 5-krotność wywoławczej wysokości czynszu.

Ustawa pozwala ANR nabywać lokale i budynki mieszkalne lub realizować inwestycje w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych najemców zamieszkujących budynki zabytkowe i aby zapobiec ich niszczeniu Agencją może proponować lokale zastępcze, a zabytkowe budynki przeznaczyć do sprzedaży. Akt zmienia przesłanki uznania za rolnika indywidualnego – to jest wprowadza wymóg zamieszkiwania przez okres 5 lat w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego.

ANR - państwowa osoba prawna, której organem jest Prezes (rada nadzorcza zostaje zlikwidowana), zaś w skład ANR wchodzą Biuro Prezesa oraz oddziały terenowe. Prezes kieruje Agencją przy pomocy wiceprezesa, dyrektorów zespołów w Biurze Prezesa oraz dyrektorów oddziałów terenowych (może udzielić dyrektorom oddziałów terenowych pełnomocnictw do dokonywania czynności prawnych). Prezes może zastrzec rozstrzygnięcie każdej sprawy do swojej wyłącznej decyzji. W skład Biura Prezesa wchodzą zespoły i samodzielne stanowiska pracy. Pracami zespołów kierują dyrektorzy i ich zastępcy. Agencja ma 11 oddziałów terenowych.

Ustawa powyższa wprowadza także zmianę pojęcia rolnika indywidualnego.

Rolnikiem indywidualnym, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, jest:

·                osoba fizyczna będąca właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha,

·                osoba fizyczna posiadająca kwalifikacje rolnicze przez co rozumie się:

Ø   wykształcenie rolnicze: zasadnicze zawodowe, średnie lub wyższe lub

Ø   tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy lub mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie,

Ø   wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie,

Ø   wykształcenie podstawowe, gimnazjalne lub zasadnicze zawodowe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie to jest: okres, w którym podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników, prowadziła działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o obszarze nie mniejszym niż 1 ha stanowiącym jej własność, przedmiot użytkowania wieczystego, przedmiot samoistnego posiadania lub dzierżawy, była zatrudniona w gospodarstwie rolnym na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę, wykonując pracę związaną z prowadzeniem działalności rolniczej, wykonywała pracę związaną z prowadzeniem działalności rolniczej w charakterze członka spółdzielni produkcji rolnej, odbyła staż, o którym mowa w art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.⁷⁾), obejmujący wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej.

·                co najmniej od 5 lat zamieszkująca w gminie na obszarze, której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i osoba ta prowadziła przez ten okres osobiście to gospodarstwo czyli: pracowała w tym gospodarstwie i podejmowała wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie

PROJEKTY AKTÓW PRAWNYCH

EFEKTYWNE GOSPODAROWANIE PRZESTRZENIĄ

Rząd podjął w dniu 13 grudnia 2011 roku uchwałę w sprawie przyjęcia Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (KPZK), co ma umożliwić zbudowanie sprawnego i przejrzystego systemu planowania przestrzennego na każdym poziomie gospodarowania przestrzenią, a także zapewnić tworzenie korzystnych warunków do działalności gospodarczej, dokument ten zawiera zasady oraz działania służące zapobieganiu konfliktom w gospodarowaniu przestrzenią i zapewnieniu bezpieczeństwa, w tym powodziowego. Podstawą krajowego systemu gospodarczego (co za tym idzie elementem systemu europejskiego) ma być współzależny otwarty układ obszarów funkcjonalnych najważniejszych polskich miast, zintegrowanych w przestrzeni krajowej i międzynarodowej, na czym  również skorzystają mniejsze ośrodki i obszary - jako dopełniające się wzajemnie oraz stanowiące integralną całość społeczno-gospodarczą i przestrzenną.

Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju

·                wprowadza zasadę współzależności celów polityki przestrzennej z celami polityki regionalnej, wiąże planowanie strategiczne z programami rozwoju i programami operacyjnymi współfinansowanymi ze środków Unii Europejskiej,

·                określa instytucjonalne i legislacyjne działania państwa,

·                dba o efektywne wykorzystanie przestrzeni kraju i jej zróżnicowanych potencjałów rozwojowych do osiągnięcia ogólnych celów rozwojowych - konkurencyjności, zwiększenia zatrudnienia i większej sprawności państwa oraz spójności społecznej, gospodarczej i przestrzennej w długim okresie.

Na potrzeby realizacji celu strategicznego sformułowano sześć celów operacyjnych:

·                podwyższenie konkurencyjności głównych ośrodków miejskich Polski w przestrzeni europejskiej,

·                poprawa spójności wewnętrznej kraju,

·                poprawa dostępności terytorialnej kraju,

·                kształtowanie struktur przestrzennych wspierających osiągnięcie i utrzymanie wysokiej jakości środowiska przyrodniczego i walorów krajobrazowych Polski,

·                zwiększenie odporności struktury przestrzennej na zagrożenia naturalne i utratę bezpieczeństwa energetycznego oraz kształtowanie struktur przestrzennych wspierających zdolności obronne państwa,

·                przywrócenie i utrwalenie ładu przestrzennego, jako ważnego elementu warunkującego rozwój kraju.

USTAWA O EWIDENCJI WEJDZIE W ŻYCIE W 2013 R.

Ustawa z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności zacznie obowiązywać od dnia 1 stycznia 2013 roku, a nie z początkiem 2012 roku.

Kancelaria Premiera wyjaśnia, że wprowadzenie nowych rozwiązań we wszystkich gminach w kraju, polegających na zapewnieniu bezpośredniego dostępu do rejestru PESEL, jest przedsięwzięciem skomplikowanym oraz złożonym pod względem organizacyjnym, logistycznym i technicznym. Przesunięcie terminu wejścia w życie ustawy umożliwi przetestowanie nowych rozwiązań technicznych i uzyskanie doświadczeń związanych z ich wykorzystaniem.

ORZECZENIA, INTERPRETACJE I PYTANIA PRAWNE

ODMOWA PRZEKSZTAŁCENIA UŻYTKOWANIA WIECZYSTEGO WE WŁASNOŚĆ NIEKONSTYTUCYJNA

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2011 roku w sprawie Sygn. akt P 31/2010, opublikowanym w dniu 20 grudnia 2011 roku (Dz. U. Nr 272 poz. 1614) stwierdził, że niezgodna z Konstytucją jest odmowa pozytywnego rozpoznania złożonego prawidłowo do końca 2002 roku wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego we własność nieruchomości zabudowanej budynkiem biurowo-warsztatowym.

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie tej ustawy w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw do spraw wszczętych na podstawie ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności dotyczących nieruchomości zabudowanej budynkiem biurowo-warsztatowym niewymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. w pierwotnym brzmieniu i zakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. W pozostałym zakresie TK umorzył postępowanie.

TTRYBUNAŁ NIE WYDAŁ WYROKU W SPRAWIE PRZENIESIENIA WŁASNOŚCI

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2011 roku w sprawie Sygn. akt P 17/2010 miał orzec w sprawie zgodności z Konstytucją zasad zawierania umów przeniesienia własności lokalu spółdzielczego. Odroczył jednak rozprawę bezterminowo.

Trybunał rozpatrywał połączone pytania prawne Sądu Apelacyjnego w Katowicach I Wydział Cywilny, Sądu Okręgowego w Gliwicach Wydział I Cywilny oraz Sądu Okręgowego w Katowicach III Wydział Cywilny Odwoławczy i orzekał w sprawie zgodności art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych w zakresie, w jakim dotyczy on roszczenia najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego będącego uprzednio mieszkaniem zakładowym, które to mieszkanie spółdzielnia mieszkaniowa nabyła nieodpłatnie od przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, z art. 2, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji.

Sądy pytające uznały kwestionowany przepis za ingerencję w przysługujące spółdzielni mieszkaniowej prawo własności. Przenoszenie własności lokali na najemców wyłącznie na podstawie ww. regulacji w sytuacji, gdy spółdzielnia nabyła lokal nieodpłatnie, prowadzi do bezpodstawnego wzbogacenia najemców kosztem pozostałych członków spółdzielni, co narusza poczucie sprawiedliwości społecznej i oznacza formalne pozbawienie spółdzielni własności części jej mienia oraz umniejszenie wartości majątku, należącego do ogółu jej członków. Jest to nieuzasadniona ingerencja w przysługujące właścicielowi prawo rozporządzania rzeczą.

Konstytucja wymaga równego traktowania przez władze publiczne, również poprzez stwarzanie szans na uwłaszczenie na porównywalnych warunkach, czego zdaniem sądów nie zapewnia kwestionowany przepis i nakłada na władze publiczne obowiązek sprzyjania zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałania bezdomności, wspierania rozwoju budownictwa socjalnego oraz popierania działań obywateli zmierzających do uzyskania własnego mieszkania. Zasada ta nie stanowi jednak gwarancji zapewnienia każdemu obywatelowi prawa własności mieszkania, zwłaszcza z pokrzywdzeniem innych obywateli.

SPŁASZCZONY TOK INSTANCJI NIEKONIECZNIE NARUSZA KONSTYTUCYJNE STANDARDY

W wyroku z dnia 6 grudnia 2011 roku w sprawie Sygn. akt SK 3/2011 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że brak cechy dewolutywności (w wymiarze personalnym lub organizacyjnym) środka zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym nie przesądza automatycznie o niekonstytucyjności takiego rozwiązania, jeżeli brak ten jest zrównoważony gwarancjami procesowymi chroniącymi podmiot, o którego prawach i wolnościach rozstrzyga się w tymże postępowaniu.

Rozpoznanie sprawy w spłaszczonym toku instancji nie uchyla gwarancji procesowych postępowania odwoławczego oraz związania organów zasadą praworządności i zasadą prawdy obiektywnej.

Trybunał uznał, że art. 127 § 3 w związku z art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zakresie, w jakim nie wyłącza osoby piastującej funkcję monokratycznego organu centralnej administracji rządowej od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy osoba ta wydała zaskarżoną decyzję, jest zgodny z art. 78 w związku z art. 2 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Ponadto Trybunał umorzył postępowanie w pozostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Trybunał przypomniał, że art. 78 Konstytucji obejmuje swym zakresem nie tylko postępowanie sądowe, ale również administracyjne oraz inne postępowania, w których organ władzy publicznej wydaje akt kształtujący sytuację prawną podmiotu praw i wolności. W sprawach przekazanych do właściwości organów innych niż sądy standard konstytucyjny jest jednak inny i przepis ten nie wymaga bezwzględnie, aby każdy środek prawny służący zaskarżeniu decyzji miał charakter dewolutywny (przeniesienie postępowania do organu wyższej instancji).

Wynikające z zaskarżonej normy ograniczenie konstytucyjnego prawa, jest uzasadnione i konieczne w świetle ustrojowego podziału kompetencji i przesłanki ochrony porządku publicznego. Trybunał Konstytucyjny przychylił się do poglądu wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2010 r. (I OPS 13/2009), że osoba sprawująca funkcję monokratycznego centralnego organu administracji rządowej, w toku postępowania administracyjnego, ma pozycję organu, a nie pracownika.

SPÓŁKA MUSI INFORMOWAĆ O PRZEJĘCIU KONTROLI

Zgodnie z art. 6 § 1 k.s.h. spółka dominująca ma obowiązek zawiadomić spółkę kapitałową zależną (czyli zarówno akcyjną, jak i z o.o.) o powstaniu stosunku dominacji w terminie dwóch tygodni. Zlekceważenie tego obowiązku grozi zawieszeniem wykonywania prawa głosu z akcji albo udziałów spółki dominującej reprezentujących więcej niż 33 proc. kapitału zakładowego spółki zależnej.

Konieczność dokonywania zgłoszeń została potwierdzona wyrokiem Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2011 r. (IV CSK 284/2010).

Uchwała zgromadzenia wspólników albo walnego zgromadzenia powzięta z naruszeniem tego obowiązku jest nieważna, chyba, że spełnia wymogi kworum oraz większości głosów bez uwzględnienia głosów nieważnych (gdy udziały lub akcje nie przekraczają 33 proc. kapitału zakładowego albo gdy dominacja nie polega na posiadania stosownej większości głosów).

Obsługa techniczna, projekt i wykonanie: lodnet.pl 2010      •     Copyright © 2010 Izba Notarialna w Łodzi. Wszystkie prawa zastrzeżone.